Drone Cezası İptal Edilebilir mi? Ceza Yedim, Ne Yapmalıyım?
Kısa cevap: Evet, bir drone cezasına karşı başvuru yapılabilir ve somut olayda hukuka aykırılık varsa ceza kaldırılabilir. Ancak “itiraz edersem kesin iptal olur” şeklinde bir kural yoktur. Önce cezanın hangi maddeye göre, hangi uçuş nedeniyle ve hangi delille verildiğini anlamak gerekir.
Drone cezası yedim: İlk ne yapmalıyım?
Panikle ödeme yapmak veya yalnız “ben bilmiyordum” diyerek itiraz hazırlamak yerine önce dosyayı kurun. Drone cezalarında en önemli konu, somut olayın belgeyle yeniden oluşturulabilmesidir.
- Ceza kararını ve tutanağı okuyun. Hangi kanun maddesine dayanıldığını, tarih-saat, yer ve ceza veren makamı kontrol edin.
- Tebliğ tarihini kaydedin. Genel kural olarak idari para cezasına karşı 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27 kapsamında tebliğ veya tefhimden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvuru yapılabilir. Tutanakta yazan kanun yolu ve süre ayrıca kontrol edilmelidir.
- Uçuş delillerini saklayın. DJI uçuş logları, kumanda kayıtları, fotoğraf/video EXIF bilgileri, koordinatlar ve saat bilgileri silinmemelidir.
- İzin ve kayıt belgelerini toplayın. SHGM uçuş izni, pilot kaydı, İHA kaydı, sigorta, FR-19, başvuru ekranları ve varsa kurum yazışmalarını saklayın.
- O günkü hava sahası durumunu belgeleyin. Uçuş bölgesi, yerel yasak, NOTAM ve mülki idare kararları somut olay bakımından önemlidir.
Drone cezası hangi durumlarda iptal edilebilir?
Her dosya farklıdır. Aşağıdaki durumlar tek başına otomatik iptal sebebi değildir; ancak başvuruda incelenebilecek başlıklardır:
- Cezanın yanlış kişiye yöneltilmiş olması,
- Uçuşun izinli olduğunu gösteren geçerli belgelerin bulunması,
- Tespit edilen yer, koordinat, tarih veya saat bilgisinin uçuş kayıtlarıyla uyuşmaması,
- Ceza kararındaki fiil ile dayanak kanun maddesinin somut olayla örtüşmemesi,
- Tespit ve deliller arasında açık çelişki bulunması,
- Tebligat veya yaptırım kararında başvuru hakkını etkileyebilecek usul sorunları bulunması.
Mahkeme, dosyadaki tutanakları ve delilleri birlikte değerlendirir. Bu nedenle yalnız “drone küçüktü”, “249 gramdı”, “ticari çekim yapmıyordum” veya “ehliyetim vardı” şeklindeki tek cümlelik savunmalar çoğu durumda dosyanın tamamını açıklamaz.
Ehliyetim varsa drone cezası iptal olur mu?
Hayır. İHA pilot belgesi tek başına uçuş izni değildir. SHGM’nin güncel bilgi sayfalarında da ticari uçuşlarda kayıt, pilot tanımlama ve uçuş izni süreçlerinin ayrı işlemler olduğu açıkça belirtilmektedir.
Bir sürücü belgesinin “istediğim her yolda istediğim şekilde araç kullanabilirim” anlamına gelmemesi gibi, drone pilot belgesi de hava sahası ve izin kurallarını ortadan kaldırmaz.
Uzaktan drone eğitimi almak yanlış mı?
Uzaktan eğitimin kendisi “kötü” değildir ve teorik bilgiyi aktarmada kolaylık sağlayabilir. Sorun, eğitimin yalnızca belge almaya indirgenmesidir. Pilot, eğitim sonunda hâlâ “Nerede uçabilirim?”, “FR-19 nedir?”, “Bu cihazı SHGM’ye nasıl kaydederim?”, “Hangi uçuşta sigorta gerekir?” ve “Kırmızı sahada hangi işlem yapılır?” sorularının cevabını bilmiyorsa belge tek başına sahadaki riski çözmez.
Droneturk bu nedenle İHA eğitimini yalnız sertifika teslimi olarak değil; izin, kayıt, hava sahası, cihaz, uçuş planlama ve gerçek senaryo eğitimi olarak ele alır. Yüz yüze eğitimin bizim için değeri buradadır.
İstanbul İHA-1 Ticari Pilot Eğitimi ve yüz yüze programı inceleyin →
Sportif lisansım varsa ceza yer miyim?
Evet, şartlara aykırı uçuş yapılırsa sportif pilot kaydı sizi cezadan muaf tutmaz. Sportif/amatör kullanım ile ticari kullanımın kayıt ve eğitim gereklilikleri farklıdır; ayrıca uçuşa yasaklı, meskûn, kalabalık veya çok kalabalık bölgelerde uçuş için izin gerekliliği devam eder.
Sportif lisansın kapsamını ayrı rehberimizde detaylandırıyoruz: Sportif drone lisansı nedir, nerede geçerlidir?
249 gram DJI Mini ile ceza yenir mi?
249 gram olmak tek başına “her yerde serbest uçuş” anlamına gelmez. Cihazın kayıt yükümlülüğü ile uçuş yapılacak hava sahasının izin durumu ayrı konulardır. Özellikle kırmızı saha, meskûn mahal, kalabalık alan ve yerel yasaklarda ağırlığa bakarak karar verilmemelidir.
Mini kullanıcıları için: DJI Mini ve 500 gram altı drone kayıt/izin rehberi.
Cezayı ödersem yine itiraz edebilir miyim?
5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/6 uyarınca, kanunlarında başka ödeme süresi düzenlenmemiş idari para cezalarında ödeme süresi içinde yapılan ödemede %25 indirim uygulanır ve ödeme yapılması kanun yoluna başvurma hakkını ortadan kaldırmaz. Ancak dosyanızdaki özel düzenleme, ödeme tarihi ve başvuru süresi ayrıca kontrol edilmelidir.
Drone cezasına itiraz süresi kaç gün?
Genel çerçevede 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27, idari yaptırım kararına karşı tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvuruyu düzenler. Sürenin geçirilmesi hak kaybına yol açabileceği için kararın üzerinde yazan kanun yolu ve tebliğ tarihi esas alınmalıdır.
İtiraz dosyasına hangi belgeler konulabilir?
- İdari yaptırım karar tutanağı ve tebligat,
- SHGM izin ve başvuru kayıtları,
- Pilot ve İHA kayıt bilgileri,
- Uçuş logları ve kumanda kayıtları,
- Koordinat ve harita ekranları,
- Fotoğraf/video zaman ve konum bilgileri,
- Sigorta ve FR-19 evrakları,
- Varsa ilgili kurum izinleri ve yazışmalar.
Ceza almamak için asıl öğrenilmesi gereken nedir?
İHA mevzuatında en büyük yanılgılardan biri “ehliyeti aldım, artık uçabilirim” düşüncesidir. Pilotluk belgesi sistemin yalnızca bir parçasıdır. Güvenli ve yasal operasyon için cihazın niteliği, kullanım amacı, kayıt, pilot yetkisi, sigorta, uçuş bölgesi, yerel yasaklar ve izin süreci birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle Droneturk’ün amacı yalnızca “daha fazla ehliyet satmak” değildir. Kullanıcının, belgeyi aldıktan sonra gerçekten ne yapacağını bilmesini sağlamaktır.
Resmî kaynaklar
- 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu
- SHGM İHA Kayıt Sistemi bilgi sayfaları
- SHGM İHA Takip Sistemi Sıkça Sorulan Sorular
Hukuki bilgilendirme: Bu sayfa genel bilgi amacıyla hazırlanmıştır; somut dosyada hukuki görüş veya avukatlık hizmeti yerine geçmez. Ceza tutanağındaki kanun yolu, süre ve olayın özellikleri ayrı değerlendirilmelidir.
