İHA Telsiz Belgesi Nedir? R/T Telsizle Haberleşme Kursu Rehberi
İHA telsiz belgesi denildiğinde genellikle havacılıkta kullanılan R/T (Radiotelephony) telsizle haberleşme yeterliliği kastedilir. Bu yeterlilik, hava trafik birimleriyle telsiz haberleşmesi gerektiren operasyonlarda gündeme gelir.
2026 SHT-İHA’da sabit bir “her havalimanının 9 km çevresinde herkes için R/T zorunludur” kuralı şeklinde genelleme yapmak doğru değildir. Gereklilik; pilot lisansı seviyesi, uçuş bölgesi, kontrollü hava sahası ve operasyonun niteliğine göre değerlendirilir.
İHA Telsiz Belgesi Ne İşe Yarar?
R/T yeterliliğinin amacı, operasyon sırasında hava trafik birimleriyle standart havacılık frezyolojisini kullanarak doğru ve emniyetli haberleşme yapabilmektir.
Yeni SHT-İHA’da özellikle P2 kapsamındaki yüksek riskli operasyonlarda R/T yeterliliği ek gereklilikler arasında açıkça sayılır. P0/P1 operasyonlarında ise telsiz gerekliliği uçuşun yapılacağı hava sahası ve SHGM/İHATTYS tarafından belirlenen operasyon şartlarına göre ayrıca kontrol edilmelidir.
Ne Zaman Gereklidir?
R/T gerekip gerekmediğini yalnız mesafeye bakarak belirlemeyin. Uçuş alanının kontrollü hava sahası durumu, pilot lisansı seviyesi, operasyonel yetkilendirme ve ilgili hava trafik birimiyle koordinasyon ihtiyacı birlikte değerlendirilir.
Uçuş planlamasında güncel İHATTYS/SHGM ekranı ve operasyonunuza verilen özel şartlar esas alınmalıdır.
İHA Telsiz Belgesi Eğitimi Neleri Kapsar?
İHA pilot eğitimlerinde hava sahası, ATC usulleri ve havacılık frezyolojisi temel düzeyde ele alınabilir. R/T eğitimi ise telsiz haberleşmesinin standart kalıplarını ve uygulamasını daha ayrıntılı işler.
Eski İHA-0 / İHA-1 dönemine ait sabit saat bilgilerini 2026 için aynen kullanmayın. Yeni lisans yapısında eğitim ve sınav gereklilikleri SHGM’nin yetkilendirdiği kuruluşlar ve ilgili güncel eğitim/sınav mevzuatı kapsamında belirlenir.
Eğitimde öğretilen konular:
- Havacılık alfabesi (NATO fonetik kodu)
- Standart havacılık terimleri ve telsiz konuşma usulleri
- VFR (Görerek Uçuş) meydan turu prosedürleri
- ATC (Hava Trafik Kontrol) ile iletişim teknikleri
Belgeyi Kimler Verebilir?
R/T yeterliliğinin hangi kuruluş tarafından ve hangi sınav/eğitim modeliyle düzenleneceği, SHGM’nin güncel yetkilendirme mevzuatına göre kontrol edilmelidir. Elinizde farklı bir kurumdan alınmış amatör telsizcilik belgesi bulunması, bunun otomatik olarak havacılık R/T yeterliliği yerine geçtiği anlamına gelmez.
Operasyonunuz için hangi yeterlilik isteniyorsa belgeyi düzenleyen merci ve kapsamın SHGM tarafından kabul edildiğini başvuru öncesinde doğrulayın.
Eğitim Süresi ve İçeriği
R/T eğitim süresi, değerlendirme yöntemi ve belgenin geçerlilik şartları için güncel yetkili kuruluş programını ve SHGM mevzuatını esas alın. Eski sistemde kullanılan sabit süre ve “ömür boyu otomatik geçerlilik” ifadeleri yeni lisans yapısına doğrudan taşınmamalıdır.
Belgenin asıl değeri, operasyon sırasında standart havacılık haberleşmesini doğru uygulayabilme yeterliliğidir.
Belge Olmadan Uçuş Yapılır mı?
R/T belgesine ihtiyaç duyulmayan birçok P0/P1 operasyonu olabilir; ancak bunu “havalimanına uzaksa kesin gerekmez” şeklinde genellemek doğru değildir.
Uçuşunuz için R/T veya ATC koordinasyonu şartı konulmuşsa bu gereklilik tamamlanmadan operasyonu planlamayın. Güncel hava sahası ve izin şartını İHATTYS/SHGM üzerinden kontrol edin.
Droneturk’te Telsiz Belgesi Eğitimi
Droneturk’ün İstanbul İHA-1 / ticari pilot eğitimi kapsamında hava sahası, ATC, haberleşme ve izin süreçlerini birbirine bağlı şekilde ele alıyoruz. Amaç yalnızca “hangi belge lazım?” sorusuna cevap vermek değil; pilotun hangi operasyonda neden ek yeterlilik gerektiğini anlayabilmesidir.
İlgili rehberler: Drone uçuş izni · 2026 SHT-İHA · Ticari drone uçuşu
