20 Kasım 2026 itibarıyla üretici kılavuzları ve SHGM’nin SHT-İHA / İHATTYS duyuruları esas alınmıştır. · Yazan: Mustafa KAÇAN

Kursiyerlerimizden en sık duyduğum itiraf şu: “Hocam, uçuş öncesi bakmayı unuttum.” Düşen dronların çoğunda hikâye aynıdır: pil yeterli değildi, pervane gevşekti ya da eve dönüş yüksekliği ayarlanmamıştı. Hiçbiri havada çözülecek sorun değil, hepsi yerde beş dakikada görülebilirdi.
Bu yazıda sahada bizim de kullandığımız uçuş öncesi kontrol sırasını anlatıyorum. Model fark etmeksizin geçerli; ayrıntı için kendi drone’unuzun kullanım kılavuzuna ve DJI kullanıyorsanız DJI Fly/Pilot uygulamasındaki uyarılara bakın.
Kalkıştan önce neye bakılır? Özet tablo
| Kontrol | Ne bakılır? | Neden önemli? |
|---|---|---|
| Pil | Uçuş pili ve kumanda şarjı dolu mu, hücre şişmesi var mı? | Havada pil uyarısı en pahalı sürprizdir ✓ |
| Pervane | Çatlak, kırık uç, gevşeklik; doğru yön ve doğru motora takılı mı? | Titreşim ve kontrol kaybının ilk nedeni ✓ |
| Gövde ve motor | Kollar sağlam mı, motorlar elle serbestçe dönüyor mu, lens temiz mi? | Küçük hasar uçuşta büyür ✓ |
| Yazılım | Uygulama ve firmware güncel mi, kritik uyarı var mı? | Güncelleme sonrası ayarlar sıfırlanabilir ✓ |
| Pusula ve GPS | Pusula uyarısı var mı, yeterli uydu bulundu mu, ev noktası kaydedildi mi? | Eve dönüş doğru noktaya yapılır ✓ |
| Hava durumu | Rüzgâr, yağış, sıcaklık ve Kp indeksi uygun mu? | Sınır üstü rüzgâr ve soğuk pil süresini düşürür ✓ |
| Hava sahası | Bölge rengi, yasak bölge, izin durumu kontrol edildi mi? | Ceza ve güvenlik riski ✓ |
| Eve dönüş ayarı | Dönüş yüksekliği çevredeki en yüksek engelden fazla mı? | Otomatik dönüş engele çarpmasın ✓ |
| Hafıza kartı | Kart takılı, boş yer yeterli, format uygun mu? | Çekim yapıp kayıt alamamak sık yaşanır ✓ |
Asıl fark: uçuşa değil, uçuş öncesine yatırım
Yeni pilotlar eğitimin büyük kısmını uçuş becerisine ayırır. Oysa güvenli uçuş, kalkıştan önce başlar. Kontrol listesi bir alışkanlıktır; her uçuşta aynı sırayla yapıldığında eksik bir şeyi fark etmeniz neredeyse otomatik olur. Tabloda 9 başlık var; şimdi bunları sahadaki sırayla adım adım yazalım.
Sahada adım adım uçuş öncesi kontrol
- Evde hazırlık: Pilleri, kumandayı ve telefonu şarj edin; uygulamayı ve drone yazılımını bağlantı olan yerde güncelleyin. Hafıza kartını boşaltın ve yedek pilinizi çantaya koyun.
- Hava ve bölge: Çıkmadan önce rüzgâr, yağış ve sıcaklık tahminine bakın. Uçacağınız noktanın bölge rengini İHATTYS’in hava sahası görüntüleyicisinde kontrol edin; izin gereken bir yerse başvuruyu önceden yapın.
- Alanı gezin: Kalkış noktasının çevresinde ağaç, direk, kablo, vinç ve insan kalabalığı olup olmadığına bakın. Eve dönüş yüksekliğini bu engellerin üstünde ayarlayın.
- Gövdeyi gözle kontrol edin: Pervaneleri, kolları ve motorları inceleyin. Pervaneler doğru yönde ve sıkı takılı olmalı; lens ve sensörler temiz olmalı.
- Pili takın ve açın: Pil seviyesine ve hücre uyarısına bakın. Şişmiş, darbe almış ya da çok soğuk pille kalkmayın.
- Uygulamadaki uyarıları okuyun: Pusula, IMU, yazılım ve hava sahası uyarılarını geçmeyin. Pusula uyarısı varsa kalibrasyon yapın.
- GPS kilidini bekleyin: Ev noktası kaydedilene kadar kalkış yapmayın. Acele edip GPS’siz kalkışa zorlamayın.
- Kısa test uçuşu: Yaklaşık bir iki metre yükseklikte havada asılı durun, kumanda komutlarına tepkiyi ve titreşimi izleyin. Sonra asıl uçuşa geçin.
İnternet veya GSM olmayan sahada ne yapmalı?
Kırsalda, tarlada ya da dağlık bölgede telefonunuz çekmeyebilir. Bu durumda uygulamanın önceden indirilmiş olması, hava sahası bilgisinin önceden kontrol edilmesi ve gerekli iznin sahaya çıkmadan alınmış olması gerekir. İHATTYS’in izin başvurusu çevrim içi yürüyor; yani sahada sinyal bulup işi çözmeye çalışmak yerine bunu masada halledin. Güncel prosedür için İHATTYS rehberimize ve SHGM duyurularına bakın.
Hava durumu için de aynı mantık geçerli: çıkmadan önce tahmini kaydedin, sahada yalnızca gökyüzüne ve rüzgârın gözle görünür etkisine bakın. Rüzgâr sınırları için rüzgâr rehberimizi, manyetik fırtına için Kp indeksi yazımızı okuyabilirsiniz.
Türkiye’de kontrol listesine eklemeniz gerekenler
Teknik kontrolün yanında yasal tarafı da listenin parçası yapın: İHA’nızın kayıt durumu, pilot lisansınız ve uçacağınız bölgenin izin gereksinimi. SHGM, 30 Temmuz 2026’da yayımladığı SHT-İHA ile uçuş yetkisini pilotun lisans seviyesine bağladı; eski belgelerin geçiş süresi talimatta belirtiliyor. Ayrıntıları P0, P1, P2 rehberimizde anlattım. Ücret ve süre konusunda tahmin yürütmüyorum; güncel bilgiyi SHGM duyurularından teyit edin.
Hangi pilot grubu hangi maddeye daha çok dikkat etmeli?
Hava sahası ve eve dönüş yüksekliği. Şehir içinde bina ve vinç çoktur; dönüş yüksekliğini bunlara göre ayarlayın.
Pil ve hafıza kartı. Tekrar çekim şansı yoktur; yedek pil ve boş kart şarttır.
Hava durumu ve GPS. Uzun uçuşlarda rüzgâr ve uydu kalitesi doğruluğu doğrudan etkiler.
Lens ve yazılım. Lensteki parmak izi ve eski firmware, görüntüyü ve güvenliği bozar.
Pervane ve pusula. İlk aylarda arızaların çoğu bu ikisinden çıkar; listeyi ezberleyene kadar yazılı kullanın.
Pil ve motor. Sık uçuşta aşınma birikir; her uçuş öncesi gözle kontrol alışkanlık olmalı.
Droneturk yorumu
Kontrol listesini bir yük gibi görmeyin; uçuşu rahatlatan bir ritüel gibi düşünün. İlk haftalarda yazılı listeyle çıkın, sonrasında zaten elleriniz sırayla yapacaktır. Sahada gördüğümüz en pahalı hatalar, hep en basit kontrolün atlandığı anlardan çıkıyor. Yüz yüze eğitimlerimizde bu alışkanlığı kursiyerlerimize ilk gün kazandırmaya çalışıyoruz.
Konuyla ilgili sorularınız
Uçuş öncesi kontrol listesi zorunlu mu?
Doğrudan bir kontrol listesi zorunluluğu olarak değil; ancak pilotun güvenli uçuştan sorumlu olduğu bilinen bir gerçek. Güncel yükümlülükler için SHGM’nin SHT-İHA metnine bakın. Liste, bu sorumluluğu pratikte yerine getirmenin en kolay yolu.
Kontrol listesi kaç dakika sürer?
Alıştıktan sonra birkaç dakika. Asıl zaman alan pusula kalibrasyonu ve uydu bekleme, onlar da yalnızca gerektiğinde yapılır.
Her uçuştan önce pusula kalibrasyonu yapmalı mıyım?
Hayır. Uygulama uyarı verdiğinde, yeni bir şehre ya da bölgeye gittiğinizde veya metal yapıların yakınında uçtuysanız yapın. Adımlar için kalibrasyon rehberimize bakın.
Kaç uydu yeterli?
Değer üreticiye ve modele göre değişir. Uygulama GPS sinyalinin yeterli olduğunu ve ev noktasının kaydedildiğini belirtmeden kalkış yapmayın.
İnternet olmayan yerde güncelleme ve hava sahası kontrolü nasıl yapılır?
Evden çıkmadan önce uygulamayı ve firmware’i güncelleyin, hava sahası bilgisini ve hava tahminini bağlantı olan yerde kontrol edin. Sahada yalnızca fiziksel kontrolleri yapacak şekilde plan kurun.
Pil şişmişse uçurabilir miyim?
Hayır. Şişmiş pili kullanmayın ve şarj etmeyin. Saklama ve bakım için pil rehberimize bakın.
Pervane hafif çiziliyse sorun olur mu?
Kenarında çentik, çatlak ya da eğrilik varsa değiştirin. Pervane ucuz bir parçadır; riske değmez.
Kaynaklar: SHGM SHT-İHA · İHATTYS · Üretici kullanım kılavuzları
