17 Kasım 2026 itibarıyla SHGM’nin yayımladığı SHT-İHA metni esas alınmıştır. · Yazan: Mustafa KAÇAN

Son haftalarda kursiyerlerimizden en sık duyduğum soru şu: “İHA0, İHA1 diyorduk, şimdi P0, P1, P2 çıktı; benim belgem ne oluyor?” Cevap aslında düşündüğünüzden sade. Ama detaylar var ve hepsini SHGM’nin yayımladığı talimat metninden okuyarak anlatacağım.
Eski sistemde uçuş kuralları büyük ölçüde drone’un kilosuna göre belirleniyordu. Yeni sistemde pilotun lisans seviyesi ve uçuş yaptığınız bölgenin rengi (yeşil, turuncu, kırmızı) belirleyici. Aracın sınıfı (M0–M3) ise kayıt ve uygunluk şartlarını etkiliyor.
P0, P1 ve P2 karşılaştırma tablosu
| Özellik | P0 (Amatör) | P1 (Ticari) | P2 |
|---|---|---|---|
| Uçuş türü | Görüş hattında (VLOS), gündüz | Görüş hattında (VLOS); uygun donanımla gece | VLOS + görüş hattı dışı (BVLOS), otonom, kargo, kalabalık üstü |
| Azami zarf | 120 m yükseklik, 3.000 m görüş/yatay uzaklık | 120 m yükseklik, 3.000 m görüş/yatay uzaklık | Koridor veya tahsisli hacimle tanımlanır; 120 m üstü koordinasyonla |
| Asgari yaş | 10 | 18 | 18 |
| Sağlık şartı | Rapor yok; uçuşa elverişlilik öz-beyanı | Rapor yok; uçuşa elverişlilik öz-beyanı | En az 3. sınıf sağlık sertifikası |
| Eski belgeden geçiş | İHA0 → P0 (P0 intibak eğitimiyle) | İHA1 → P1 | İHA2 ve İHA3 → P2 |
Not: Bu tablo SHT-İHA’nın 15 ve 17. maddelerinden ve geçiş hükümlerinden derlenmiştir.
Asıl fark: kilo yerine pilot ve bölge
Talimata göre görüş hattında yapılan amatör uçuşlar asgari P0, görüş hattında yapılan ticari uçuşlar asgari P1 gerektiriyor. Görüş hattı dışı (BVLOS) uçuşlar, kalabalık üstü uçuş, kargo ve insan/tehlikeli madde taşımacılığı gibi yüksek riskli işler ise P2 kapsamında.
Bölge tarafında kural şöyle: P0 ve P1 pilotları yeşil bölgede sistem üzerinden ayrıca operasyonel izne gerek duymadan uçabiliyor. Turuncu ve kırmızı bölgelerde izin (kırmızıda ayrıca NOTAM) gerekiyor. Uçuş öncesinde İHATTYS’in kamuya açık hava sahası görüntüleyicisinden güncel bölge bilgisini kontrol etmek pilotun sorumluluğunda. Sahada bizim de kursiyerlere ilk öğrettiğimiz alışkanlık bu: önce harita, sonra kalkış.
Lisansı nasıl alırsınız? Adım adım
- Seviyenizi belirleyin: Ticari olmayan görüş hattı uçuş için P0, ticari görüş hattı için P1, BVLOS ve yüksek riskli işler için P2.
- Yaş şartını kontrol edin: P0 için 10, P1 ve P2 için 18 yaş.
- Talimatta sayılan suçlardan hüküm giymemiş olmanız ve güvenlik koşullarını taşımanız gerekiyor (15. madde).
- SHGM’nin yetkilendirdiği eğitim kuruluşunda ilgili seviyenin eğitimini ve sınavını tamamlayın. Süre ve ücret talimatta yer almıyor; güncel bilgiyi SHGM duyurularından ve eğitim kuruluşundan teyit edin.
- Başarılı olduktan sonra diploma lisansınız KDM-ORG üzerinden düzenlenir.
- Operasyonel lisans için KDM-ERP üzerinden başvurun. P0/P1’de sağlık raporu yerine elektronik “uçuşa elverişlilik öz-beyanı” verirsiniz; P2’de en az 3. sınıf sağlık sertifikası gerekir.
- Uçuş yetkisi yalnızca operasyonel lisansla başlar; diploma tek başına uçuş hakkı vermez.
Mevcut belgeniz varsa ne yapmalısınız?
Talimatın geçiş hükümlerine göre İHA0 sertifikası olanlar P0 intibak eğitimiyle P0’a, İHA1 sahipleri P1’e, İHA2 ve İHA3 sahipleri P2’ye geçiyor. Kazanılmış haklar korunuyor; uçuş tecrübeniz yeni seviyeye kredilendiriliyor. Süresiz düzenlenmiş belgeler de dâhil olmak üzere mevcut belgeler, intibak eğitimleri 31/07/2027‘ye kadar tamamlanırsa geçerliliğini koruyor. Tamamlanmazsa SHGM’nin belirleyeceği usul uygulanacak.
- Elinizdeki belgenin seviyesini (İHA0, İHA1, İHA2/3) not edin.
- SHGM duyurularından intibak eğitiminin nasıl ve nerede yapılacağını takip edin.
- İHA kaydınızı ve kullanıcı bilgilerinizi güncel tutun; İHATTYS açıldığında kayıt, bildirim ve izin işlemleri oradan yürüyecek.
- Son tarihi bekleyip kalabalığa kalmayın; geçiş süresi 31/07/2027 ile sınırlı.
İnternet veya sistem erişimi yoksa?
Talimata göre pilot, uçuş öncesinde bölge ve trafik bilgisini sistem üzerinden kontrol eder ve uçuş sonunda gerçekleşme kaydını tamamlar. Sahada internetiniz yoksa güvenli yaklaşım, bölge bilgisini evden kontrol edip uçuşu ona göre planlamak ve belirsiz durumda uçmamaktır. Ayrıca kullanıcıların güncel kısıtlı bölge verilerini drone’un coğrafi farkındalık işlevine yüklemekten sorumlu olduğunu hatırlatayım. İHATTYS’in açılış durumunu ve çevrimdışı kullanım ayrıntılarını SHGM duyurularından teyit edin.
Hangi meslek grubu hangi lisansı hedeflemeli?
P0. Ticari amaç yoksa görüş hattında, gündüz ve 120 m altında uçuşlarınız P0 kapsamında.
P1. Para karşılığı çekim ticari operasyondur; asgari P1 gerekir.
P1 görüş hattında çalışıyorsanız; hat dışına çıkacaksanız P2.
P2. Kargo/taşıma ve BVLOS, talimatta P2 kapsamında sayılıyor.
P1 veya P2. Hat boyunca görüş dışına çıkılıyorsa P2 şart.
P0. Asgari yaş 10; P1 ve P2 için 18.
Video: Mevzuat değişikliği Türkçe anlatım
Video: Barış Çağlar / YouTube · Videodaki yorumlar yazarına aittir; bağlayıcı metin SHGM’nin talimatıdır.
Droneturk yorumu
Yeni düzen yönü itibarıyla mantıklı: aracın kilosu yerine pilotun yetkinliği öne çıkıyor. Ama “eski belgem zaten var” diyerek beklemeyin; intibak süreci ve sistem altyapısı (İHATTYS, KDM-ORG, KDM-ERP) oturdukça yoğunluk olacaktır. Ticari iş yapıyorsanız sigorta, kayıt ve uçuş izni adımlarını belge kadar ciddiye alın. Droneturk olarak amacımız yalnızca belge vermek değil, belgeyi sahada doğru kullanmanızı sağlamak.
Konuyla ilgili sorularınız
P0, P1 ve P2 lisansı nedir?
SHGM’nin İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı’ndaki (SHT-İHA) üç pilot lisansı seviyesidir. P0 ticari olmayan, P1 ticari görüş hattı uçuşları, P2 ise BVLOS ve yüksek riskli operasyonlar içindir.
Drone’un ağırlığı artık önemli değil mi?
Pilot lisansı, talimata göre aracın sınıfından (M0–M3) ve ağırlığından bağımsız düzenleniyor. Ağırlık yine de araç sınıfını (M0: 500 g–4 kg gibi), dolayısıyla araca ilişkin kayıt ve uygunluk şartlarını belirliyor.
İHA0 ve İHA1 belgem geçersiz mi oldu?
Hayır. Mevcut belgeler 31/07/2027’ye kadar, geçiş planındaki intibak eğitimlerinin tamamlanması kaydıyla geçerliliğini koruyor. İHA0 P0’a, İHA1 P1’e, İHA2 ve İHA3 P2’ye dönüştürülüyor.
P0 için sağlık raporu gerekir mi?
Hayır. P0 ve P1 için sağlık raporu istenmiyor; başvuru sırasında elektronik ortamda “uçuşa elverişlilik öz-beyanı” veriliyor. P2 için en az 3. sınıf sağlık sertifikası şart.
Sadece diploma lisansı ile uçabilir miyim?
Hayır. Talimata göre eğitim ve sınav sonrası önce diploma lisansı (KDM-ORG), ardından başvuruyla operasyonel lisans (KDM-ERP) alınıyor. Uçuş yetkisini yalnızca operasyonel lisans veriyor.
500 gramın altındaki drone için lisans gerekir mi?
Talimata göre yatayda 10 m, dikeyde 20 m uçuş zarfını aşamayan “Basit İHA” (oyuncak) muaf. 500 g altı olup bu tanıma girmeyen drone’lar ise M0 sınıfı hükümlerine tabi. Cihazınızın durumunu SHGM’den teyit edin.
Eğitim kaç saat ve ne kadar tutuyor?
Talimat, P0/P1/P2 eğitimlerinin SHGM’ce belirlenip yetkili kuruluşlarda verileceğini söylüyor; süre ve ücret bu metinde yer almıyor. Güncel bilgiyi SHGM duyurularından ve yetkili eğitim kuruluşlarından teyit edin.
Kaynaklar: SHGM duyurusu · SHT-İHA talimat metni (SHGM)
