16 Kasım 2026 itibarıyla DroneXL haberi ve AAIB bülteni (11/2026) esas alınmıştır. · Yazan: Mustafa KAÇAN

İngiltere’nin Nottinghamshire bölgesinde, 1 Haziran 2026 gecesi bir polis drone’u yerleşim yerindeki bir caddenin yakınına düştü. Olay, 12 Kasım’da yayımlanan AAIB Bülteni 11/2026’da ayrıntılı biçimde anlatıldı ve DroneXL’in haberiyle drone topluluğunda tartışma konusu oldu. Yazıyı hazırlarken AAIB’in gov.uk sayfasında bu raporu henüz indekslenmiş olarak göremedim; ayrıntılar DroneXL’in aktardığı bülten özetine dayanıyor. Kendi kopyanızı okumak isterseniz AAIB sitesindeki bülten listesine bakın.
Aşağıda ne olduğunu, raporun söylediklerini ve bizim sahada kursiyerlerimize anlattığımız kontrol adımlarını bulacaksınız.
Detaylar: Olay nasıl gelişti?
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Tarih ve yer | 1 Haziran 2026, 03:23 UTC; West Bridgford, Nottinghamshire (İngiltere), yerleşim bölgesi |
| Hava aracı | DJI Matrice 300 (M300), 7,2 kg; kuvvetin adı raporda belirtilmemiş |
| Ne oldu? | Sağ arka (M4) motor kolu uçuşta katlandı; drone kontrolden çıkıp yaklaşık 115 m (380 ft) yükseklikten düştü |
| Uyarı süresi | Uçuşun 4. dakikasında, 355 m uzaktayken kol kılıflarını kontrol et uyarısı; 9 saniye sonra tahrik sistemi hatası |
| Olası neden | Kilit halkasının (collar) dişinden çıkması; DJI’a göre kolun düzgün takılmaması |
| Yaralanma | Yok; enkaz yaklaşık 20 m’lik alana dağıldı, hava aracı onarılamaz durumda |
Pilot 128 saatlik deneyime sahipti ve bunun 84 saati M300’deydi. Kolları vardiya başında kendisi açmış, uçuştan önce de gözle kontrol etmişti. Gece şüpheli arayan ekip, önce Autel MAX 4N ile 19 dakika uçmuş; canlı yayın aktarımı daha güvenilir olduğu için M300’e geçilmişti. Kalkıştan 4 dakika 4 saniye sonra kumanda, inip kol kılıflarını kontrol etmesi için uyarı verdi. Uyarı yalnızca bir iki saniye ekranda kaldı; dokuz saniye sonra tahrik sistemi hatası geldi ve drone düşmeye başladı.
AAIB neyi tespit etti?
Soruşturmaya göre sağ arka kolun kilit halkası dişinden çıkmış, dişin bir kısmı da kırılmıştı. Diğer üç halka yerindeydi. DJI, kazanın nedenini “kolun düzgün takılmaması” olarak değerlendirdi. Bunun yanında kurumsal eksikler de öne çıktı:
- Kuvvetin uçuş öncesi kontrol listesinde kol kilitlerinin kontrolü yoktu.
- Pilot bu uçuş için kontrol listesini imzalamamıştı.
- Vücut kamerası kalkıştan sonra açılmıştı; oysa uçuş öncesi kontrolleri kaydetmesi gerekiyordu.
- Denetimler yalnızca uçuş görüntülerine bakmış, uçuş öncesi kontrol kayıtlarını incelememişti.
- M300’de kol kilidi için ayrı bir sensör yok; uyarı aşırı titreşime bağlı çalışıyor.
AAIB’e göre hava aracı bir kişiye çarpsaydı büyük olasılıkla ölüme yol açabilirdi. Aynı arıza türü 2021’de Manchester Old Trafford’da ve Chester’ın Blacon bölgesinde de yaşanmıştı; Blacon olayının AAIB raporu gov.uk üzerinde yayında.
Bu ne anlama geliyor?
Önce net olanı söyleyeyim: bu bir “DJI güvenilmez” haberi değil. Rapor, arızanın montaj ve kontrol aşamasında doğduğunu söylüyor. DJI’ın 2023’te M350’ye kol kilidi algılama eklediği ve AAIB’e göre M350 ile M400’ün kilitsiz kolla kalkışa izin vermediği de raporda yer alıyor. Yani üretici sorunu tasarım tarafında zaten çözmüş. Ama sahada hâlâ çok sayıda M300 uçuyor ve eski nesil katlanır kollu dronelarda kol kontrolü pilotun sorumluluğunda kalıyor.
Raporun işaret ettiği ikinci nokta da pilotlar için öğretici: alışkanlık, kontrol listesinin yerini tutmaz. Kolları kendiniz açtıysanız “zaten baktım” demek kolaydır. Kazaların çoğu tam bu noktada, sıkışık görevlerde ve gece vardiyasında yaşanıyor.
Türkiye’deki kullanıcılar için ne değişiyor?
Yeni bir mevzuat ya da DJI duyurusu yok; bu yüzden “değişen” bir şey söyleyemem. Ancak Türkiye’de de M300 RTK, M350 RTK ve benzeri katlanır kollu sistemler enerji hattı, haritalama ve arama kurtarmada kullanılıyor. Ticari İHA operatörleri için uçuş öncesi kontrol, risk değerlendirmesinin doğal parçası. Bu olay, o kontrolün yazılı ve kayıt altında olmasının neden önemli olduğunu gösteriyor. Resmî yükümlülükler için SHGM’nin güncel İHA talimatlarını kontrol edin.
Uçuş öncesi kol kontrolü: bizim sahada yaptığımız adımlar
Aşağıdaki adımlar, AAIB’e yansıyan kuvvet güvenlik notunun özetiyle uyumlu; kendi eğitimlerimizde de aynı sırayı anlatıyoruz. Cihazınızın kılavuzu her zaman önceliklidir.
- Kolu tam açın ve kilit halkasını döndürüp kapatın; halka üzerindeki işaretin gövdedeki işaretle hizalandığını görün.
- Halkanın kapanırken “klik” sesi verdiğinden emin olun.
- Kolu elinizle hafifçe zorlayın; oynama ya da boşluk varsa kalkış yapmayın.
- Dişlerde aşınma, çatlak veya kırık arayın; halka tam oturmuyorsa aracı yerde bırakın.
- Mümkünse ikinci bir kişiye aynı kontrolü tekrarlatın ve kontrol listesini kalkıştan önce işaretleyin.
- Kalkıştan sonra kol ya da titreşim uyarısı gelirse ilk ekranda geçmesini beklemeyin; uyarı kısa sürebilir, hemen iniş kararı verin.
Droneturk yorumu
Kursiyerlerimize hep şunu söylüyorum: kontrol listesi, bildiğiniz şeyi yazmak için değil, unutacağınız şeyi yakalamak için var. Bu kaza, tecrübeli bir pilotun ve kurumsal bir ekibin bile kol kilidi gibi küçük bir ayrıntıda eksik kalabildiğini gösteriyor. Elinizde M300 ya da benzeri katlanır kollu bir sistem varsa listenize “kol kilitleri” maddesini bugün ekleyin; yeni nesil M350 ve M400’e geçiş de kilitsiz kolla kalkışı engelleyen sistem açısından anlamlı bir güvenlik artısı.
Konuyla ilgili sorularınız
Motor kolu uçuşta neden katlanır?
Bu olayda kilit halkası dişinden çıkmıştı ve DJI kolun düzgün takılmadığını söyledi. Halka tam kilitlenmemişse titreşimle gevşeyebilir. Bu yüzden her uçuş öncesi kolu elle test etmek gerekir.
M350 ve M400 aynı riski taşıyor mu?
AAIB’e göre ikisinde de kilitsiz kolla kalkışı engelleyen sistem var; DJI bu algılamayı M350’ye 2023’te ekledi. Yine de görsel kontrolü bırakmamak gerekir.
Paraşüt kullanmak çözüm olur mu?
AAIB, yerleşim yerleri üzerinde uçan sistemler için yeni hava aracı ve paraşüt gibi önlemlere dikkat çekiyor. DJI, M400 için AP100 paraşütünü Temmuz 2026’da çıkarmış. Kendi sisteminiz için uyumluluğu üreticiden doğrulayın.
Uçuş sırasında “kolu kontrol et” uyarısı gelirse ne yapmalıyım?
Hemen iniş kararı verin ve güvenli bir alana yönelin. Bu olayda uyarı yalnızca bir iki saniye göründü ve dokuz saniye sonra motor hatası geldi. Zaman çok kısa olduğu için uyarıyı sonraya bırakmayın.
Bu haber Türkiye’de de geçerli mi?
Olay İngiltere’de yaşandı ve oradaki bir polis kuvvetini ilgilendiriyor. Ancak teknik ders evrenseldir: aynı hava aracını kullanan her operatör için geçerli. Türkiye’deki yükümlülükler için SHGM talimatlarına bakın.
Kaynaklar: DroneXL haberi · AAIB rapor listesi (UAS) · AAIB: Blacon 2021 M300 raporu
